8 tajemnic Tutanchamona pochowanego w trumnie z odzysku razem ze sztyletem z meteorytu
8 tajemnic Tutanchamona pochowanego w trumnie z odzysku razem ze sztyletem z meteorytu 8 tajemnic Tutanchamona pochowanego w trumnie z odzysku razem ze sztyletem z meteorytu

Status Tutanchamona jako najsłynniejszego faraona starożytnego Egiptu umocnił się, gdy jego nienaruszony grobowiec został odkryty przez archeologa Howarda Cartera w listopadzie 1922 roku. Ale ile tak naprawdę wiecie o słynnym „królu-chłopcu”? 

Urodził się około 1334 roku p.n.e., prawdopodobnie w Amarnie, mieście swego ojca, Echnatona (choć pochodzenie Tutanchamona jest wciąż kwestionowane). Mumia Tutanchamona dowodzi, że zmarł, gdy miał około 18 lat, ale nie wiadomo dokładnie jak. Jego ciało doznało uszkodzeń na różnych etapach - bezpośrednio przed śmiercią lub po niej; podczas dziwnie pospiesznego procesu mumifikacji; wewnątrz grobowca (gdzie reakcja chemiczna spowodowała samoczynny zapłon); i podczas wyjmowania z trumny.

Oczywiste uszkodzenia klatki piersiowej i nóg Tutanchamona sugerują wypadek - być może rydwanu, podczas polowania albo wręcz śmierć na polu bitwy. Niektórzy sugerowali, że Tutanchamon mógł zostać zamordowany, ale większość egiptologów odrzuciła tę hipotezę.

1. Jego oryginalne imię nie brzmiało Tutanchamon

Tutanchamon był pierwotnie nazywany Tutanchaton. To imię, które dosłownie oznacza „żywy wizerunek Atona”, odzwierciedla fakt, że rodzice Tutenchatona czcili boga słońca znanego jako Aton. Po kilku latach na tronie młody faraon zmienił wyznanie, porzucił Atona i zaczął czcić boga Amona (króla bogów). To spowodowało, że zmienił nazwisko na Tutanchamon, czyli „żywy wizerunek Amona”.

Co ciekawe, podobnie jak wszyscy królowie Egiptu, Tutanchamon miał w rzeczywistości pięć królewskich imion. Miały one formę krótkich zdań, które były manifestem programowym i nakreślały cel jego panowania. 

(1) Imię Horusowe: Wizerunek narodzin
(2) Imię Dwu Pań: Piękno praw, które stłumią Oba Kraje / które zadowolą wszystkich bogów
(3) Złote Imię Horusowe: Wzniosłe objawienie boga / jego ojca Re
(4) Prenomen: Nebkheperure
(5) Nomen: Tutanchamon

Dwa ostatnie to imiona, które widzimy w kartuszach (magicznych pętlach-węzłach) na grobowcu. Lud znał go jako Nebkheperure, co tłumaczy się jako „[bóg słońca] Re jest panem objawień”.

2. Tutanchamon ma najmniejszy grobowiec w Dolinie Królów

Pierwsi faraonowie zbudowali wielkie piramidy na północnych pustyniach Egiptu. Jednak do czasu Nowego Państwa (1550–1069 p.n.e.) ta "moda" się skończyła. Odtąd większość królów chowano w tajemnicy w wykutych w skale grobowcach drążonych w Dolinie Królów na zachodnim brzegu Nilu, na południu Teb (współczesny Luksor). Te grobowce miały niepozorne drzwi, ale wewnątrz były pięknie udekorowane.

Być może Tutanchamon zmarł zbyt młodo – więc jego własny grób był niedokończony, zatem musiał zostać pochowany w zastępczym, niekrólewskim grobie. Wydaje się to jednak mało realne, ponieważ innym faraonom udało się zbudować odpowiednie grobowce w ciągu zaledwie dwóch lub trzech lat. Bardziej prawdopodobne jest to, że następca Tutenchamona, Aj, który odziedziczył tron ​​jako starszy mężczyzna, dokonał zamiany. Zaledwie cztery lata po śmierci Tutanchamona faraon Aj został pochowany we wspaniałym grobowcu w Dolinie Zachodniej, w pobliżu grobu Amenhotepa III.

Nieoczekiwanie mały rozmiar grobowca Tutenchamona doprowadził do sugestii, że mogą istnieć części, które nie zostały jeszcze odkryte. Obecnie egiptolodzy badają, czy za otynkowaną ścianą jego komory grobowej nie znajdują się tajne komnaty.

3. Został pochowany w trumnie z odzysku

Mumia Tutenchamona leżała wewnątrz trzech złotych trumien, które były ułożone jedna w drugiej niczym rosyjskie matrioszki. Podczas pogrzebu połączone trumny zostały umieszczone w prostokątnym kamiennym sarkofagu. Niestety trumna zewnętrzna okazała się nieco za duża i jej dół wystawał poza krawędź sarkofagu, uniemożliwiając zamknięcie wieka. To dlatego ją przycięto. Ponad 3000 lat później Howard Carter znalazł jej fragmenty leżące w podstawie sarkofagu.

Wszystkie trzy trumny miały podobny styl: były „antropoidalne”, ukształtowane tak, by wyglądały jak bóg zmarłych Ozyrys. Ale środkowa była nieco inna. Na niej twarz nie była podobna do pozostałych dwóch. Nie wyglądała jak złota maska Tutenchamona. Wielu egiptologów uważa, że wraz z kilkoma innymi grobami Tutenchamona - została pierwotnie wykonana dla tajemniczej Neferneferuaton - enigmatycznej kobiety, której imię jest zapisane w inskrypcjach, i która mogła być poprzedniczką Tutenchamona. Nie wiemy, co się z nią stało, ani jak doszło do pochówku Tutenchamona w jej trumnie.

4. Tutanchamon uwielbiał polować na strusie

Blisko ciała faraona został odkryty wachlarz ze strusich piór. Oryginalnie składał się z długiej złotej rękojeści zwieńczonej półkolistą „dłonią”, która podtrzymywała 42 brązowe i białe pióra. Rozpadły się one dawno temu, ale ich historia została zapisana hieroglifami. Stąd wiemy, że pióra zostały zabrane strusiom schwytanym przez samego faraona podczas polowania na pustyni na wschód od Heliopolis (w pobliżu współczesnego Kairu). Wytłoczona scena przedstawia Tutenchamona wyruszającego swoim rydwanem na strusie oraz triumfalny powrót.

Strusie były ważnymi ptakami w starożytnym Egipcie, a ich pióra i jajka były wysoko cenione. Polowanie na strusie było sportem, który pozwalał faraonowi wykazać się panowaniem nad naturą. Ciało Tutanchamona zostało poważnie uszkodzone, zanim został zmumifikowany. Czy umieszczenie strusiego wachlarza tak blisko faraona ma znaczenie? Może w ten sposób Egipcjanie mówią nam, że młody władca zginął podczas polowania?

5. Brakuje serca faraona

Starożytni Egipcjanie wierzyli, że można żyć po śmierci, ale tylko wtedy, gdy ciało zostanie złożone do grobu w stanie przypominającym je za życia. 

Zasadniczo mumifikacja polegała na wysuszeniu ciała w natronie (soda krystaliczna), co trwało 70 dni, a następnie owinięciu go wieloma warstwami bandaży, aby zachować naturalny kształt. Organy wewnętrzne były usuwane na początku mumifikacji i konserwowane oddzielnie. Mózg, którego funkcja była wówczas nieznana, był po prostu wyrzucany. Za organ potrzebny do myślenia uznawano serce, zatem było ono niezbędne w życiu pozagrobowym. 

Ale Tutanchamon nie ma serca. Zamiast tego włożono mu amulet - skarabeusza z zaklęciem pogrzebowym. Być może brak tak ważnego organu oznacza, że zmarł on daleko od domu. Zanim jego ciało dotarło do mumifikatorów, serce mogło ulec zniszczeniu lub zostać skradzione.

6. Jednym z ulubionych przedmiotów Tutenchamona był żelazny sztylet

Howard Carter odkrył dwa sztylety w złotych pochwach, starannie zawinięte w bandaże mumii. Jeden miał złote ostrze, ale to ten drugi, z żelaza, był cenniejszy. Za życia Tutanchamona „żelazo z nieba”, jak je nazywano, było metalem bardzo rzadkim. Jak sama nazwa wskazuje, egipskie „żelazo z nieba” zostało prawie w całości pozyskane z meteorytów.

W grobowcu znaleziono kilka innych żelaznych przedmiotów: 16 miniaturowych ostrzy, malutki zagłówek i amulet. Fakt, że te artefakty nie są dobrze wykonane, w połączeniu z ich niewielkimi rozmiarami, sugeruje, że zrobili je rzemieślnicy nie byli obeznani z rzadkim żelazem meteorytowym.

Jednak ostrze sztyletu jest wykonane z precyzją i dbałością. Prawdopodobnie sztylet ten został przywieziony do Egiptu z regionu, w którym pracowali mistrzowie grawerscy. Z archiwów wiemy, że kilka lat przed narodzinami Tutenchamona król Tuszratta z huryckiej Mitanni wysłał podobny sztylet do Egiptu jako prezent dla swojego nowego zięcia Amenhotepa III. Biorąc pod uwagę rzadkość dobrej jakości artefaktów żelaznych w tym okresie, możliwe, że sztylet Amenhotepa został odziedziczony przez jego wnuka, Tutanchamona i ostatecznie pochowany razem z nim. 

7. Dźwięk trąbek faraona dotarł do 150 milionów słuchaczy

Grób Tutanchamona obejmował także niewielką kolekcję instrumentów muzycznych: klekotka z kości słoniowej, dwie grzechotki i dwie trąbki. Jedną ze srebra ze złotym ustnikiem, a drugą wykonaną z brązu częściowo pokrytego złotem. Trochę za mało jak na orkiestrę, co może oznaczać, że muzyka nie była wysoko na liście priorytetów Tutenchamona. Właściwie trąbki powinny być sklasyfikowane jako sprzęt wojskowy, zaś grzechotki prawdopodobnie były używane do rytualnych celów.

16 kwietnia 1939 roku na tych dwóch trąbkach z grobowca zagrali na żywo muzycy podczas audycji radiowej BBC z Muzeum w Kairze. Ich dźwięk dotarł do około 150 milionów słuchaczy. Niestety James Tappern użył nowoczesnego ustnika, który spowodował uszkodzenie srebrnej trąbki. W 1941 roku zagrano na trąbce z brązu, tym razem bez ustnika.

Niektórzy pod wpływem „klątwy Tutenchamona” twierdzili, że trąbki mają moc przyzywania wojny. To oni sugerowali, że transmisja z 1939 roku spowodowała przystąpienie ​​Wielkiej Brytanii do II wojny światowej.

8. Tutanchamon został pochowany w najdroższej trumnie świata

Dwie z trzech trumien Tutenchamona były wykonane z drewna, pokrytego złotą blachą. Ku wielkiemu zaskoczeniu Howarda Cartera najgłębsza została wykonana z grubych arkuszy bitego złota. Ta trumna ma 1,88 m długości i waży 110,4 kg. Dziś byłaby warta ponad 1 300 000 dolarów. Na szczęście najcenniejszy, bo bezcenny jest sam grobowiec faraona - jedyny nigdy nie splądrowany przez złodziei.

źródło: [1]

0.11772799491882